بابا صفرى
223
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
حياط كوچك ديگرى را از اين صحن جدا مىكند و يك در معمولى راهروى آن را تشكيل ميدهد . در آن حياط ، كه بحياط حرمخانه معروف است ، جز بدنهء گنبد مقبرهء شيخ صفى الدين و پشت بام ضربى بسيار كوتاه قبر مادر شاه طهماسب چيزى ديده نميشود . در كف اين حياط سابقا قبور بزرگان ايران و محترمين اردبيل قرار داشت ولى در سال 1317 خورشيدى تسطيح گرديده آجر فرش شده است . دريچهء ورودى قبر مادر شاه طهماسب در صحن اصلى بقعه است و تاريخ سنگ روى قبر نيز 917 مىباشد . در كنار اين در ، سنگى بابعاد 42 در 50 سانتىمتر از مرمر سفيد بر ديوار نصب بود كه امروزه از آنجا برداشته شده و در چينىخانه نگهدارى مىشود . در آن سنگ شش كلمهء « يا رحمان ، يا برهان ، يا ديان ، يا سجان ، يا حنان و يا منان » ، كه از اسماء الهى است ، به شكل زيبا و با خط نسخ عاليترى به صورت يكدايره نقر گشته است . بعضىها اين سنگ را علامت مخصوص ، يا باصطلاح متجددين عصر ما « آرم » ، صفويه ميدانند . چه بسا كه طرز كندهكارى سنگ و گلها و اسماء منقوش در آن موجب تأييد اين امر باشد . در بالاى دريچهء قبر مادر شاه طهماسب نيز در گذشته سنگ بزرگ مربع شكلى ، كه در آن پنجهء انسانى بابعاد بزرگترى حك شده بود ، بر ديوار نصب بود و به پنجهء على شهرت داشت ولى امروز اثرى از آن سنگ ديده نميشود . نماى خارجى رواق بقعه : قسمت شرقى ضلع جنوبى صحن ، كه نماى خارجى رواق بقعه را تشكيل ميدهد ، در حدود ده متر ارتفاع دارد . در اين قسمت دو رديف پنجره در دو طبقه به كار رفته است . تعداد اين پنجره ها در هررديف پنج عدد مىباشد و از خارج ميلههاى فلزى مشبكى در جلوى آنها نصب گشته و اطراف آنها كاشىكارى شده است . در بالاى پنجرههاى طبقهء پائين عباراتى با كاشى زيباى معرق نوشته شده است و اين كتيبهها از راست به چپ بدين ترتيب است : « يا قومنا اجيبوا داعى اللّه » ، « اجيبوا هذه الدعوة » ، « احب الاعمال الى اللّه دوامها » ، « الدعا هو العباده » و « خير العبادة احمزها » . « 1 »
--> ( 1 ) - هريك از اين عبارات بر بالاى يك پنجره نوشته شده است .